حجت الاسلام قرائتی در خاطره
ای که مجله مبلغان، در شماره 39 فروردین 1382،منتشر شده است، از استدلال
قرآنی جالبی که برای متقاعد کردن مردم یکی از شهرهای کشور برای خاتمه دادن
به قمه زنی اینگونه سخن می گوید:
در یکی از شهرها با وجود توصیههای
مبلغین بزرگوار مبنی بر پرهیز از قمهزنی، مردم به خاطر اعتقادات خود دست
برنمیداشتند. به ما گفتند به آنجا برویم و آنها را از این کار باز داریم .
ایام ماه محرم بود و چون اعلام کرده بودند فلانی میآید و مردم ما را در
تلویزیون دیده بودند، در مسجد جمع شدند.
وقتی وارد شدم گفتند: آقای قرائتی
آمدهای برای قمهزنی بگویی. گفتم: شغل من چیست؟ گفتند: تو معلم قرآن هستی.
گفتم: به عنوان معلم قرآن قبولم دارید؟ گفتند: بله قبولت داریم ولی حرف
قمه نزنی، فقط قرآن بگو . من روی تخته نوشتم: «بسم الله الرحمن الرحیم - یا
ایها الذین آمنوا لا تقولوا راعنا و قولوا انظرنا» (1)؛ «ای کسانی که
ایمان آوردهاید! "راعنا" نگویید، بلکه بگویید: "انظرنا".» و بعد توضیح
دادم که: «یا ایها الذین آمنوا» یعنی: ای مؤمنین . «لا تقولوا راعنا و
قولوا انظرنا» یعنی: راعنا نگویید بلکه انظرنا بگویید. راعنا نگویید یعنی
چه؟ این قصهای دارد و قصهاش این است که: پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله
در حال سخنرانی بود، یک نفر از پای سخنرانی گفت: راعنا، یعنی مراعات ما را
هم بکن . یعنی آرامتر صحبت کن یا به این طرف و آن طرف نگاه کن .
این کلمه راعنا مثل کوکو است که هم
میشود آن را با سیب زمینی درست کرد و هم با سبزی. «راعنا» را هم میشود از
ریشه «رعی» گرفت و هم از ریشه «رعن». اگر از «رعی» گرفته شود به معنای
«مراعات ما را بکن» است، ولی اگر از ریشه «رعن» گرفته شود، رعونت به
معنای خر کردن است و «راعنا» یعنی «خرمان کن.»
وقتی که مسلمانان میگفتند «راعنا»
هدفشان مقدس بود و معنای «مراعاتمان کن» را اراده میکردند، ولی یهودیها
از این کلمه استفاده کرده و گفتند: مسلمانها به پیغمبرشان میگویند خرمان
کن. در اینجا آیه نازل شد که: «یا ایها الذین آمنوا لا تقولوا راعنا و
قولوا انظرنا»؛ «ای کسانی که ایمان آوردهاید، "راعنا" نگویید بلکه
"انظرنا" بگویید.» یعنی کلمه ای را که دشمن از آن سوء استفاده میکند به
کار نبرید .
بعد از این که این آیه را تفسیر کردم،
گفتم: شما که قمه میزنید هدفتان مقدس است و به عشق امام حسین علیه السلام
این کار را میکنید، ولی تلویزیون کشورهای اروپایی این کار شما را دوازده
مرتبه نشان داده و گفته است که شیعهها دچار مرض خودآزاری هستند. دشمن از
این کار شما چنین سوء استفاده میکند . این کار امروز شما مثل همان «راعنا»
گفتن مسلمانان صدر اسلام است که دشمن از آن سوء استفاده میکرد و قرآن
کریم با آیه مورد بحث به مسلمانان آن روز و امروز هشدار میدهد که از هر
کاری که دشمن از آن سوء استفاده میکند پرهیز کنید. پس چون امروز دشمنان از
قمهزنی شما سوء استفاده میکنند، شما دیگر قمه نزنید. گفتند: حالا
فهمیدیم و دیگر قمه نمیزنیم .
پس از این جلسه به تهران رفتیم و آن سال در آن شهر جز چند نفر کسی قمه نزد .
